The aim of this paper is to give an outline of the wide variety of different lexemes and loanwords used in the novel Bastadur: the man who loves-believes, written by the Montenegrin writer Janenka Lalović. She covers an important period in the lives of the main characters in her novel, linking two cultural and geographic regions: the towns in the Bay of Kotor on the Adriatic coast, and Lake Skadar, whose dialects are both abundant with specific lexemes and loanwords. The area of the Bay of Kotor is a specific cultural region marked by a combination of historical and cultural features reflected in the local language as an important part of the cultural heritage. Analyzing the novel Bastadur, we came across a wide variety of interesting Montenegrin, Croatian, and Serbian lexemes and loanwords characteristic of the Bay of Kotor, including loanwords from
Romance languages (Dalmatian-Romance, Venetian, and Tuscan Italian), Latinisms, Turkish loanwords, and archaic lexemes. We embarked on a great linguistic and cultural journey in order to classify the excerpted corpus of loanwords and lexemes and present their meaning in context. The variety of lexemes and loanwords, as well as their originality, in the Montenegrin language of the Bay of Kotor region, is immense and it is an integral part of the cultural heritage.

U  ovom  članku  osvrnut  ćemo  se  na  osnovne  podatke  o  stanovništvu  Zenice  na  osnovu osmanskog popisa Zeničkog kadiluka iz 1266/1850. godine sa osvrtom na zbirne kontrolne popise  za  plaćanje  pristojbe/naknade  za  nesluženje  vojnog  roka  (bedel-i  ʻaskeriyye). Ponajprije ćemo skrenuti pažnju na popisne jedinice koje su se nalazile u tada najvažnijim gradskim i seoskim naseljima u Zenici i okolini. Navest ćemo koliko je svako popisano mjesto aproksimativno imalo kuća i popisanih muških osoba prema detaljnom popisu iz 1850. Budući da se u odvojene defetre popisivalo muslimansko i nemuslimansko stanovništvo, davat ćemo prvo odvojene podatke za naseljene jedinice koje su naseljavale određene vjerske skupine, a u kasnijoj analizi dat ćemo i zbirni pregled radi lakše analize. Posebno ćemo nastojati predstaviti gradsko  stanovništvo  u  Zenici,  ograničavajući  se  na  tada  najpoznatije  gradske  mahale.  U 
drugom dijelu rada nastojat ćemo skrenuti pažnju na važnost osmanskog popisa stanovništva iz 1850. godine za demografske studije i za proučavanje zeničke toponimije i antroponimije. Također,  prilikom  analize  podataka  skrenut  ćemo  pažnju  i  na  neke  statističke  popise  u osmanskim dokumentima i u literaturi s početka druge polovine 19. vijeka, odnosno nejasnoće u porastu određene kategorije stanovništva u kasnijim popisima u odnosu na detaljni popis iz 1850. godine. U radu ćemo se samo osvrnuti na mogućnost proučavanja porijekla prezimena zeničkih porodica na temelju spomenutog popisa.

Cilj ovog rada bio je da se na temelju uvida u relevantne naučno-teorijske izvore i na temelju stavova roditelja istraži dijaloško čitanje slikovnice u funkciji podsticanja govorno-jezičkog razvoja djece rane i predškolske dobi. Po svojoj naravi istraživanje je deskriptivno, empirijsko neeksperimentalno. Od istraživačkih metoda korištena je metoda teorijske analize i deskriptivna metoda, a od instrumenata Upitnik za roditelje o korištenju slikovnice za podsticanje govorno-jezičkog razvoja. Istraživački uzorak činio je 101 roditelj djece rane i predškolske dobi. Uzorak je po svojoj prirodi slučajni i čine ga roditelji djece koja pohađaju državne i privatne vrtiće. Rezultati istraživanja pokazali su da roditelji koji su u većoj mjeri osposobljeni za korištenje slikovnice za podsticanje govorno-jezičkog razvoja pokazuju i veći kvalitet dijaloškog čitanja slikovnice u funkciji podsticanja govorno-jezičkog razvoja. Također, zaključeno je da nema razlike u nivou osposobljenosti roditelja za korištenje slikovnice za podsticanje govorno-jezičkog razvoja i kvalitetu dijaloškog čitanja slikovnice u funkciji podsticanja govorno-jezičkog razvoja između roditelja različitog spola, dobi, broja djece u porodici, dobi djeteta s kojim se radi i nivoa stručne spreme.