Ovaj rad nudi definicije i pregled osnovnih životnih vještina koje su značajne za razvoj
ličnosti učenika kao aktivnog građanina u savremenom društvu, te mehanizme i strategije kako te
životne vještine razvijati u nastavi, što bi u konačnici kao rezultat imalo formiranje kompletne
ličnosti mladih ljudi, učenika osnovnih i srednjih škola, kojiće imati vještine i kompetencije
kojimaće unaprijediti uvjete života u budućnosti.

U  ovom  članku  osvrnut  ćemo  se  na  osnovne  podatke  o  stanovništvu  Zenice  na  osnovu 
osmanskog popisa Zeničkog kadiluka iz 1266/1850. godine sa osvrtom na zbirne kontrolne 
popise  za  plaćanje  pristojbe/naknade  za  nesluženje  vojnog  roka  (bedel-i  ʻaskeriyye). 
Ponajprije ćemo skrenuti pažnju na popisne jedinice koje su se nalazile u tada najvažnijim 
gradskim i seoskim naseljima u Zenici i okolini. Navest ćemo koliko je svako popisano mjesto 
aproksimativno imalo kuća i popisanih muških osoba prema detaljnom popisu iz 1850. Budući 
da se u odvojene defetre popisivalo muslimansko i nemuslimansko stanovništvo, davat ćemo 
prvo odvojene podatke za naseljene jedinice koje su naseljavale određene vjerske skupine, a u 
kasnijoj analizi dat ćemo i zbirni pregled radi lakše analize. Posebno ćemo nastojati predstaviti 
gradsko  stanovništvo  u  Zenici,  ograničavajući  se  na  tada  najpoznatije  gradske  mahale.  U 
drugom dijelu rada nastojat ćemo skrenuti pažnju na važnost osmanskog popisa stanovništva 
iz 1850. godine za demografske studije i za proučavanje zeničke toponimije i antroponimije. 
Također,  prilikom  analize  podataka  skrenut  ćemo  pažnju  i  na  neke  statističke  popise  u 
osmanskim dokumentima i u literaturi s početka druge polovine 19. vijeka, odnosno nejasnoće 
u porastu određene kategorije stanovništva u kasnijim popisima u odnosu na detaljni popis iz 
1850. godine. U radu ćemo se samo osvrnuti na mogućnost proučavanja porijekla prezimena 
zeničkih porodica na temelju spomenutog popisa.

Cilj je rada osvijestiti važnost autentičnih videoisječaka o stručnim temama za poučavanje
tehničkog engleskog jezika u institucionaliziranom kontekstu. Zapažanja iz nastavne prakse ukazuju da
ovakav način učenja potiče obogaćivanje repertoara stručne terminologije te razvoj svih jezičnih vještina.
Tema je neistražena u jeziku struke, iako većina nastavnika vjerojatno rabi videoisječke u nastavi. Ovakav
tip učenja sličan je usvajanju stranog jezika u prirodnom okruženju s izvornim govornicima. Zapažanja iz
nastave uglavnom potvrđuju da je i motivacija za učenje veća jer vizualna komponenta povećava
razumijevanje sadržaja, učenje je kontekstualizirano, a jezik autentičan i bogat ključnim vokabularom. U
radu se iznosi pregled relevantnih istraživanja (Tschirner 2001, Schmitt 2008, Jurkoviči Mertelj 2015,
Kosterelioglu 2016) te primjeri zadataka koji se upotrebljavaju za razvoj audiovizualne vještine i
učinkovitije usvajanje stručne terminologije. Rad je doprinos razvijanju audiovizualne vještine u nastavi
tehničkog engleskog jezika.